Thế nhưng, khi tuổi tác kéo theo bệnh tật, trí nhớ suy giảm và nhu cầu chăm sóc ngày càng lớn, việc phụng dưỡng người già đôi khi trở thành một thử thách rất nặng nề đối với cả gia đình.
Tôi năm nay 65 tuổi, đã nghỉ hưu. Khi còn nhỏ, bố mẹ tôi có năm người con, tôi là con thứ ba. Trên tôi có một anh trai và một chị gái, dưới tôi còn một em gái và một em trai. Gia đình đông con nhưng cuộc sống khi ấy vô cùng khó khăn.
Bố mẹ không có tiền cho chúng tôi đi học. Nhìn những đứa trẻ khác được cắp sách đến trường, anh chị em tôi từng rất ghen tị. Nhưng chúng tôi chưa bao giờ trách móc bố mẹ. Chúng tôi hiểu rằng họ đã cố gắng hết sức. Hằng ngày, năm anh chị em cùng nhau làm việc đồng áng, phụ giúp bố mẹ những việc trong khả năng của mình.
Chúng tôi cứ thế lớn lên, lần lượt kết hôn, sinh con và xây dựng gia đình riêng. Khi thấy các con đều đã trưởng thành, bố mẹ tôi như trút được một gánh nặng. Cuộc sống của năm anh chị em cũng dần tốt hơn nhờ sự nỗ lực của chính mình. Dù không giàu có, ít nhất chúng tôi cũng có cuộc sống tương đối ổn định.
Nhưng rồi thời gian trôi qua, con cái chúng tôi trưởng thành còn bố mẹ ngày một già yếu.
Mẹ ra đi quá sớm, bố sống cô độc
Tôi từng nghĩ bố mẹ sẽ ở bên nhau đến cuối đời. Nhưng mẹ tôi đã không thể chờ đến ngày đó.
Cả cuộc đời, mẹ làm lụng vất vả, luôn đặt gia đình lên trên bản thân. Bà gần như không có thời gian tận hưởng cuộc sống của riêng mình. Sau nhiều năm lao động và hy sinh, sức khỏe của mẹ ngày càng suy yếu rồi bà lâm bệnh và qua đời.
Ngày mẹ mất, năm anh chị em chúng tôi đều khóc rất nhiều. Mẹ là người quan trọng nhất trong cuộc đời chúng tôi. Chúng tôi luôn nghĩ sau này sẽ có nhiều thời gian để báo đáp mẹ, nhưng cuối cùng lại chẳng kịp làm gì cho bà.
Bố tôi cũng đau buồn vô cùng. Sau khi vợ qua đời, ông sống một mình. Những năm đầu, sức khỏe của ông vẫn còn khá tốt, nhưng càng về sau, ông càng yếu. Các con đều có gia đình và những áp lực riêng nên không ai có thể ở bên ông thường xuyên.
Chúng tôi chỉ có thể thay nhau về thăm nom, mua thức ăn, thuốc men và cố gắng chăm sóc ông trong khả năng của mình.
Nhưng càng lớn tuổi, bố càng khó chăm sóc.
Ông thường xuyên cáu gắt, có khi vô cớ mắng chửi con cái. Khi trí nhớ suy giảm, ông nhiều lần tự ý đi ra ngoài rồi không biết đường về. Mỗi lần như vậy, chúng tôi lại phải bỏ công việc để đi tìm.
Có những hôm vừa chăm con cháu, vừa lo công việc gia đình, chúng tôi lại nhận được điện thoại báo bố có chuyện. Cả năm anh chị em đều quay cuồng trong việc chăm sóc ông.
Điều khiến chúng tôi áp lực hơn cả là chi phí chữa bệnh.
Dù cả hai vợ chồng tôi đều đã nghỉ hưu và có lương hưu, số tiền đó vẫn không đủ để trang trải những khoản thuốc men và điều trị cho bố. Có thời điểm, chúng tôi phải vay mượn để lo viện phí.
Ảnh minh họa
Mệt mỏi là vậy nhưng chẳng ai dám than phiền. Bố đã nuôi chúng tôi khôn lớn, từng hy sinh cả cuộc đời vì các con. Vì thế, chúng tôi luôn nghĩ chăm sóc ông khi về già là trách nhiệm của mình.
Hai người anh chị ra đi vì kiệt sức
Nhưng chăm sóc một người già bệnh tật trong thời gian dài thực sự không phải chuyện dễ dàng.
Sức khỏe của anh chị em chúng tôi cũng ngày càng sa sút. Có thời điểm, anh trai và chị gái tôi vì quá kiệt sức khi chăm sóc bố mà phải nhập viện. Sau đó, họ lần lượt qua đời.
Chứng kiến hai người thân của mình ra đi, tôi thực sự sợ hãi.
Tôi bắt đầu nghĩ rằng nếu cứ tiếp tục chăm sóc bố theo cách này, liệu một ngày nào đó tôi và những người em còn lại có rơi vào tình cảnh tương tự hay không?
Tôi và hai người em từng bàn bạc chuyện đưa bố vào viện dưỡng lão. Chúng tôi nghĩ rằng ở đó có nhân viên chuyên môn, có người chăm sóc thường xuyên, có thể giúp bố được an toàn hơn, đồng thời các con cũng không phải ngày đêm kiệt sức.
Nhưng khi nghe chuyện, bố nổi giận.
Ông mắng chúng tôi bất hiếu, nói rằng con cái đã không muốn chăm sóc cha nên mới tìm cách đưa ông đến viện dưỡng lão.
Cuối cùng, chúng tôi lại không nỡ. Chẳng ai muốn bị mang tiếng bất hiếu, càng không ai muốn những năm tháng cuối đời của bố phải sống trong cảm giác bị con cái bỏ rơi.
Vì vậy, chúng tôi tiếp tục tự mình chăm sóc ông.
Chăm sóc bố, nhưng chúng tôi cũng đang già đi
Càng về sau, việc chăm sóc bố càng trở nên khó khăn.
Chúng tôi phải đưa ông đi khám thường xuyên. Ban đêm cũng không thể ngủ ngon vì phải để ý ông. Có những lúc ông tỉnh giấc, gọi người, chúng tôi lại phải thức dậy.
Từ ngày chăm sóc bố, gần như không ai trong chúng tôi có được một giấc ngủ trọn vẹn. Quầng thâm dưới mắt ngày càng rõ, sức khỏe cũng yếu đi.
Tôi nhiều lần tự hỏi: Nếu cứ tiếp tục như vậy, liệu chúng tôi có đủ sức chăm sóc bố đến cuối đời không?
Chúng tôi muốn báo đáp ông, muốn ở bên ông trong những năm tháng cuối cùng. Nhưng chúng tôi cũng đã ngoài 60 tuổi. Bản thân chúng tôi cũng bắt đầu cần được nghỉ ngơi, chăm sóc và tận hưởng cuộc sống của chính mình.
Điều đáng sợ nhất là nếu cả ba anh em còn lại đều ngã bệnh trước bố, vậy ai sẽ chăm sóc ông?
Nghĩ đến điều đó, tôi càng cảm thấy bất lực.
Trước đây, tôi từng nghĩ một gia đình có người cao tuổi sống thọ là một điều đáng mừng. Nhưng sau nhiều năm trực tiếp chăm sóc bố, tôi mới nhận ra rằng sống thọ là phúc, nhưng để người cao tuổi có thể sống khỏe mạnh, được chăm sóc phù hợp mà không khiến cả gia đình kiệt quệ lại là một câu chuyện khác.
Tuổi thọ của cha mẹ cũng cần đi cùng chất lượng cuộc sống
Không ai muốn cha mẹ mình sống không thọ. Nhưng cũng không nên mặc định rằng con cái phải hy sinh toàn bộ cuộc sống, sức khỏe và tuổi già của mình để chăm sóc cha mẹ.
Người cao tuổi cần được yêu thương, nhưng đồng thời cũng cần một phương án chăm sóc phù hợp với tình trạng sức khỏe. Khi con cái không còn đủ khả năng chăm sóc, tìm đến sự hỗ trợ chuyên nghiệp không đồng nghĩa với việc bỏ rơi cha mẹ.
Có lẽ điều khiến tôi đau lòng nhất không phải là bố sống quá lâu, mà là những năm tháng cuối đời của ông khiến cả ông và các con đều mệt mỏi.
Ông không muốn vào viện dưỡng lão, còn chúng tôi không đủ sức chăm sóc ông mãi mãi. Một bên là tình cảm và trách nhiệm, một bên là sức khỏe và khả năng thực tế của mỗi người.
Đến tuổi này, tôi mới hiểu rằng chăm sóc cha mẹ không chỉ đơn giản là ở bên cạnh họ mỗi ngày. Điều quan trọng hơn là tìm được cách để cha mẹ được sống an toàn, thoải mái, còn con cái cũng không đánh mất sức khỏe và cuộc sống của chính mình.
Bởi suy cho cùng, báo hiếu không nên trở thành cuộc đánh đổi khiến cả hai thế hệ cùng kiệt sức.
