Thận làm gì cho cơ thể?
Thận là một trong những cơ quan quan trọng giúp cơ thể duy trì trạng thái cân bằng.
Mỗi ngày, thận liên tục lọc máu, loại bỏ các chất thải và lượng nước dư thừa qua nước tiểu, đồng thời tham gia điều hòa điện giải và nhiều chức năng khác của cơ thể.
Điều đáng lưu ý là bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm. Ở giai đoạn sớm, nhiều người gần như không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, chăm sóc thận không nên bắt đầu từ việc tìm một loại thuốc hay thực phẩm “bổ thận”, mà nên bắt đầu từ những thói quen hàng ngày và kiểm soát các yếu tố nguy cơ.
Đặc biệt, đái tháo đường và tăng huyết áp là những yếu tố nguy cơ quan trọng đối với bệnh thận mạn.
Một buổi sáng không cần quá cầu kỳ. Chỉ vài việc nhỏ, nếu được duy trì đều đặn, cũng có thể trở thành một phần của lối sống lành mạnh.
1. Uống nước sau khi thức dậy, nhưng đừng ép mình uống quá nhiều
Sau nhiều giờ ngủ, cơ thể không được bổ sung nước trong một khoảng thời gian khá dài.
Với người khỏe mạnh, uống một cốc nước sau khi thức dậy có thể là một cách đơn giản để bắt đầu ngày mới và bổ sung dịch cho cơ thể.
Không nhất thiết phải pha thêm mật ong, chanh hay các loại thảo dược.
Nước lọc vẫn là lựa chọn đơn giản nhất.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng càng uống nhiều nước thì thận càng khỏe.
Nhu cầu nước của mỗi người phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi tác, mức độ vận động, thời tiết, chế độ ăn và tình trạng sức khỏe. Không có một con số cố định phù hợp cho tất cả mọi người.
Đặc biệt, người mắc bệnh thận mạn tiến triển, suy tim hoặc đang được yêu cầu hạn chế lượng dịch cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ thay vì tự tăng lượng nước uống.
Điều quan trọng không phải là uống thật nhiều, mà là uống phù hợp với nhu cầu của cơ thể.
2. Xoa ấm vùng thắt lưng để thư giãn sau một đêm ngủ
Sau khi thức dậy, nhiều người có cảm giác vùng lưng và thắt lưng hơi cứng hoặc mỏi do nằm trong một tư thế suốt nhiều giờ.
Bạn có thể chà hai lòng bàn tay vào nhau cho ấm rồi đặt lên vùng thắt lưng, xoa nhẹ trong vài phút.
Đây có thể được xem như một động tác thư giãn đơn giản trước khi bắt đầu vận động.
Trong Y học cổ truyền, vùng thắt lưng có mối liên hệ với thận và thường được nhắc đến trong các phương pháp dưỡng sinh. Tuy nhiên, không nên hiểu việc xoa bóp bên ngoài vùng lưng là phương pháp có thể “bổ thận” hoặc điều trị bệnh thận.
Nếu đau vùng thắt lưng kéo dài, đau dữ dội hoặc đi kèm những bất thường về tiểu tiện, phù, sốt hay các triệu chứng khác, cần đi khám để tìm nguyên nhân thay vì chỉ xoa bóp tại nhà.
3. Dành 5–10 phút vận động nhẹ
Sau khi ngủ dậy, thay vì ngồi ngay vào bàn làm việc hoặc cầm điện thoại trong thời gian dài, bạn có thể dành vài phút để cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động.
Có thể bắt đầu bằng:
- Đi bộ chậm quanh nhà.
- Vươn vai.
- Xoay nhẹ cổ chân, cổ tay.
- Co duỗi chân.
- Vận động nhẹ vùng hông và lưng.
- Hít thở sâu kết hợp các động tác giãn cơ.
Không cần phải tập nặng vào buổi sáng.
Điều quan trọng hơn là duy trì vận động đều đặn.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên hướng tới ít nhất 150–300 phút hoạt động thể chất cường độ vừa mỗi tuần, hoặc mức tương đương với hoạt động cường độ mạnh. Ngay cả khi chưa đạt được mức khuyến nghị, việc vận động ở bất kỳ mức độ nào vẫn tốt hơn hoàn toàn không vận động.
Vận động thường xuyên có lợi cho sức khỏe tim mạch, huyết áp, đường huyết và cân nặng – những yếu tố có liên quan mật thiết đến sức khỏe thận.
4. Ăn sáng đa dạng thay vì tìm một món “bổ thận”
Một sai lầm khá phổ biến khi quan tâm đến sức khỏe thận là tìm kiếm một loại thực phẩm được cho là “đại bổ”.
Thực tế, không có một món ăn đơn lẻ nào có thể thay thế cho một chế độ dinh dưỡng cân bằng.
Một bữa sáng hợp lý có thể kết hợp nhiều nhóm thực phẩm khác nhau, chẳng hạn:
- Nguồn tinh bột phù hợp.
- Thực phẩm giàu đạm.
- Một lượng chất béo lành mạnh.
- Rau củ hoặc trái cây.
- Nước uống phù hợp với nhu cầu của cơ thể.
Đậu đen, mè đen, hạt óc chó, hạt sen… có thể xuất hiện trong chế độ ăn của người khỏe mạnh nếu phù hợp với khẩu phần tổng thể.
Nhưng nếu một người đã mắc bệnh thận, việc lựa chọn thực phẩm cần thận trọng hơn. Một số chất như natri, kali, phospho hoặc lượng protein có thể cần được điều chỉnh tùy tình trạng bệnh và chỉ định chuyên môn.
Vì vậy, “thực phẩm tốt cho người này” chưa chắc đã phù hợp với người đang mắc bệnh thận.
Đừng biến một món ăn thành “thuốc bổ thận” chỉ vì nó được truyền miệng như vậy.
Chăm sóc thận không chỉ bắt đầu từ buổi sáng
Bốn thói quen trên rất đơn giản, nhưng sức khỏe thận không thể được quyết định chỉ bởi một vài phút sau khi thức dậy.
Điều quan trọng hơn là những gì chúng ta làm trong cả ngày:
Ăn uống hợp lý.
Vận động thường xuyên.
Kiểm soát huyết áp.
Kiểm soát đường huyết.
Duy trì cân nặng phù hợp.
Không hút thuốc.
Hạn chế rượu bia.
Và tránh tự ý sử dụng các loại thuốc hoặc sản phẩm được quảng cáo là “bổ thận” khi chưa hiểu rõ thành phần và mức độ phù hợp.
Đặc biệt, những người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận nên được trao đổi với nhân viên y tế về việc kiểm tra chức năng thận định kỳ. Xét nghiệm máu và nước tiểu có thể giúp phát hiện những bất thường của thận ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng.
Đừng đợi đến khi thận lên tiếng mới bắt đầu quan tâm
Một điều đáng lưu ý là bệnh thận có thể tiến triển âm thầm.
Vì vậy, thay vì chờ xuất hiện những dấu hiệu bất thường rồi mới tìm cách “bổ thận”, hãy bắt đầu từ những điều đơn giản hơn.
Một cốc nước phù hợp.
Vài phút vận động.
Một bữa ăn cân bằng.
Một giấc ngủ đủ.
Một lần kiểm tra sức khỏe đúng lúc.
Những điều ấy có vẻ nhỏ bé, nhưng khi được duy trì trong nhiều năm, chúng tạo nên một lối sống có lợi cho sức khỏe tổng thể và góp phần bảo vệ những cơ quan quan trọng như thận.
Chăm sóc thận không phải là tìm một cách thật đặc biệt để “bổ” thận.
Đôi khi, đó chỉ là học cách sống điều độ hơn mỗi ngày.
Thông tin cần lưu ý
Nội dung trên nhằm cung cấp thông tin tham khảo về lối sống và chăm sóc sức khỏe, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người đang mắc bệnh thận, tim mạch, đái tháo đường hoặc đang được yêu cầu hạn chế dịch cần thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ.
Tài liệu tham khảo
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) – thông tin về bệnh thận mạn, yếu tố nguy cơ và xét nghiệm phát hiện bệnh.
- National Kidney Foundation – thông tin về việc bổ sung nước và những trường hợp bệnh thận cần hạn chế dịch.
- World Health Organization (WHO) – khuyến nghị về hoạt động thể chất và lợi ích của vận động thường xuyên.
